Thực tế cho thấy, hơn một nửa số ca chấn thương vùng hạ bộ ở nam giới xảy ra trong lúc chơi thể thao hoặc luyện võ, khi tinh hoàn bị tác động mạnh bởi bóng, va chạm hoặc cú đánh trực diện. Nếu không được xử lý kịp thời, chấn thương tinh hoàn có thể dẫn đến tụ máu kéo dài, nhiễm trùng và thậm chí là hoại tử.
Bóng đá được xem là môn thể thao tiềm ẩn nhiều rủi ro chấn thương nhất, đặc biệt với vùng nhạy cảm của nam giới. Dù vậy, sức hút của môn thể thao vua vẫn chưa bao giờ giảm nhiệt. Không ít lần người xem phải “nín thở” trước những pha va chạm khiến cầu thủ ôm chặt hạ bộ vì đau đớn.
Nếu bạn thường xuyên chơi bóng hoặc tham gia các môn thể thao đối kháng, những thông tin dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về chấn thương tinh hoàn và cách phòng tránh những tình huống “đau thấu trời xanh”.
Vì sao lại có cảm giác “trứng chạy lên cổ”?
Tinh hoàn là bộ phận dễ bị tổn thương nhất ở vùng hạ bộ. Kích thước trung bình của tinh hoàn nam giới vào khoảng 12–30 ml, tương đương một quả trứng gà. Đây là cơ quan đảm nhiệm chức năng sản xuất tinh trùng và hormone sinh dục nam.
Do chứa mật độ dây thần kinh dày đặc, chỉ một lực tác động không quá mạnh cũng có thể khiến nam giới đau buốt dữ dội. Khi bị đá trúng hoặc va chạm mạnh, các tín hiệu đau được truyền nhanh về hệ thần kinh tự chủ, gây ra cảm giác co thắt bụng, nín thở và buồn nôn, thậm chí có người cảm thấy nghẹn ở cổ họng.
Chính vì cảm giác đặc biệt này mà dân gian thường ví von là “trứng chạy lên cổ”. Thực tế, tinh hoàn không thể di chuyển xa như vậy mà chỉ có thể co rút lên xuống trong phạm vi vài centimet.
Dấu hiệu chấn thương tinh hoàn và hướng xử trí
Phần lớn các trường hợp chấn thương tinh hoàn xảy ra do bóng đá, võ thuật, tai nạn lao động, tai nạn giao thông hoặc va đập mạnh trong sinh hoạt. Một số trường hợp khác còn xuất phát từ thói quen nắn bóp mạnh hoặc bị súc vật cắn.
Biểu hiện thường gặp là cơn đau dữ dội khiến người bị nạn tái mặt, khó thở, thậm chí choáng hoặc ngất. Vùng bìu sưng đau rõ rệt, có thể xuất hiện các mảng xuất huyết nhỏ. Nếu lực tác động mạnh, máu tụ lan rộng trong bìu, tinh hoàn có nguy cơ bị dập hoặc tổn thương nặng.
Chấn thương tinh hoàn được xếp vào tình trạng cần xử trí y tế sớm. Với trường hợp nhẹ, cơn đau giảm dần, tụ máu nhỏ và khu trú, người bệnh có thể được chỉ định nghỉ ngơi, cố định bìu, chườm lạnh và dùng thuốc giảm đau theo hướng dẫn.
Ngược lại, khi bìu bị dập sâu, rách da hoặc tụ máu lan rộng, bác sĩ có thể phải can thiệp phẫu thuật khẩn cấp để làm sạch ổ máu tụ, xử lý tổn thương và ngăn ngừa nguy cơ hoại tử tinh hoàn.
Lời khuyên giúp nam giới bảo vệ vùng hạ bộ
Việc chủ động phòng ngừa sẽ giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ chấn thương tinh hoàn trong sinh hoạt và thể thao.
- Sử dụng đầy đủ dụng cụ bảo hộ khi chơi bóng đá hoặc các môn thể thao đối kháng.
- Hạn chế những pha va chạm mạnh trực diện vào vùng hạ bộ.
- Nắm rõ các nguyên tắc an toàn khi tập luyện thể thao và võ thuật.
- Khi có dấu hiệu chấn thương bìu, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được kiểm tra và xử trí kịp thời, tránh tâm lý e ngại.
Chăm sóc và bảo vệ tinh hoàn không chỉ giúp bạn tránh những cơn đau dữ dội mà còn giữ gìn sức khỏe sinh lý lâu dài. Đừng chủ quan trước bất kỳ chấn thương nào xảy ra ở vùng nhạy cảm này.
